Kovan içerisinde iyi bir işbirliği vardır. Kovan içerisindeki düzenin sağlanmasında ana arının salgıladığı feromonlar sağlar. Bir kovanda ana arının yok olması o kovanın sönmesi demektir. Kovanın devamlığı ve iyi bir verim alabilmemiz için işçi arıya ihtiyacımız vardır. Ana arının, genç olması, sağlıklı olması ve iyi vasıflara sahip bir ırk olması gerekmektedir. Normal koşullarda bir arı kolonisi ana arısını yitirdikten sonra koloni kendisine yeni bir ana arı yetiştirmektedir. Kontrollü ana arı üretiminin başlangıç noktası da budur.
Kontrollü Ana Arı Üretimi Yapılabilmesi İçin Gerekli İşler ve Kolonilerin Özellikleri
Başlatıcı Koloni ve Özellikleri:
Ana arı yüksüklerine aşılanan larvaların ilk bırakıldığı kolonidir. Aşılanan bu larvalar 24 saat burada bekletilmektedir. Bir koloniye en fazla 60-70 yüksük verilmeli. Ana arı yüksüklerinin bulunduğu çerçeveler en dışa değil, iki yüksüklü çerçeve yan yana gelmeyecek şekilde yavrulu çerçeveler arasına bırakılmalıdır. 24 saat sonra ana arı yüksükleri bu kolonilerden alınıp yeni ana arı yüksükleri verilir.
- Başlatıcı kolonin en önemli özelliği ana arısız koloni oluşudur.
- Genetik yapı olarak oğla meyilli arılar başlatıcı koloni olarak seçilmesinde fayda bulunmaktadır.
- Bu koloni 8-9 çerçeve genç arı yoğunluğuna sahip içindeki çerçeve adedi 6 olmalıdır.
- 1 adet çerçeve ballı polenli olmalı, diğer çerçeveler kapalı yavrulu ve açık yavrulu çerçevelerden oluşmalıdır.
- Bu koloni üretim aşamasında her gün polenli arı keki ve şurupla beslenmelidir.
- Koloni 2- 3 günde bir kontrol edilerek işşçi arıların çerçeve üzerine yapmış olduğu ana arı gözleri imha edilmeli.
- 5-6 günde bir bu kolonideki fazla ballı polenli çerçeveler alınarak yerine kapalı ve açık yavrulu çerçeveler verilmelidir.
- Aynı koloniler başlatıcı koloni olarak maksimum 4 hafta kullanılmalı.
- Başlatıcı koloniler daha çok İtalyan, Muğla ekotipi veya karniyol menşeili arılardan olmasında yarar bulunmaktadır.
- Bitirici koloniler genç ana arılı iki katlı bir kolonidir.
- Kuluçkalıkla 2. kat arasında ana arı ızgarası bulunur ve ana arı kuluçkalıkta hapsedilmiştir.
- genetik yapı olarak oğla meyilli arılar başlatıcı koloni olarak seçilmesinde fayda bulunmaktadır.
- Bu koloni üretim aşamasında her gün polenli arı keki ve şurupla yemlenmelidir.
- 2. katta bir çerçeve ballı polenli, açık ve kapalı 5 çerçeve bulunmalıdır. Koloni 16 çerçeveli ama 18 çerçevelik arı yoğunluğuna sahip olmalı.
- 5-6 günde bir 2. kattaki ballı boş çerçeveler kuluçkalığa indirilip kuluçkalıktan yukarıya yavrulu çerçeve çıkarılmalı ( açık- kapalı yavru) kuluçkalıkta ana arı iyi kontrol edilmeli ana arını yukarıya yanlışlıkla çıkması önlenmelidir.
- Bitirici kolonilerde başlatıcılar gibi daha çok İtalyan, Muğla ekotipi veya karniyol menşeili arılardan olmasında yarar bulunmaktadır.
- Bir bitirici koloniye en fazla 50 adet ana arı yüksüğü verilmelidir.
- Damızlık koloni genç ana arılı olmalıdır.
- Bu koloni saf bir hattan olması gerekmektedir. (Saf ırk bulunamaması durumunda arılığımızda bulunan iyi vasıflara sahip bir kolonide kullanılabilir.)
- Bu kolonin bal verimi yüksek olmalıdır. ( genetik açıdan)
- Uysal bir koloni olmalıdır.
- Bal üretimini düşünüyorsak bu koloni oğula meyilli olmamalıdır.
- Hastalık ve zararlılara karşı dirençli olmalıdır.
- Normal 9- 10 çerçevelik bir kolonidir.
- Bu kolonilerde sürekli polenli arı keki ve şurup ile beslenilmelidir.
- Bu kolonilerden kesinlikle polen toplanmamalı ve bal üretimi faaliyetinde kullanılmamalıdır.
- Başlatıcı ve erkek arı kolonilerine yavru takviyesi yapmak amacıyla kullanılır
- Ana arı çiftleştirme kutularının arılandırılmasında kullanılır.
- Normal arı kolonileridir
- Bu kolonilerde sürekli polenli arı keki ve şurup ile beslenilmelidir
- Bu koloniler den kesinlikle polen toplanmamalı ve bal üretimi faaliyetinde kullanılmamalıdır.
- Başlatıcı ve erkek arı kolonilerine yavru takviyesi yapmak amacıyla kullanılır
- Ana arı çiftleştirme kutularına genç işçi arı takviyesi için kullanılır.
Bitirici Koloni ve Özellikleri:
Başlatıcı kolonide kabul edilen larvaların bırakıldığı kolonilerdir. Bu ana arı yüksüklü çerçeveler en dışa değil, iki yüksüklü çerçeve yan yana gelmeyecek şekilde yavrulu çerçeveler arasına bırakılmalıdır. Bu yüksükler kapanmış halde aşılama tarihinden 10 gün sonra bitiriciden alınırlar. 1 gününü başlatıcıda 9 gününü bitiricide geçirirler. Bitiriciden alındıktan sonra buraya yeni yüksükler verilebilir.
Damızlık Koloni ve Özellikleri:
Bu koloni genç larva kaynağıdır. Temin durumunuza göre adedi sizin tarafınızdan belirlenecek bir kolonidir. Bazen bir koloni yetebilirken, bazen de birden fazla damızlık koloniye ihtiyaç olabilir. Bu kolonilerden 1 günlük genç larvalar alınarak ana arı yüksüklerine aktarılır. Aşılama tarihinden 4-5 günce damızlık koloniye temiz hafif esmer renkte bir çerçeve ana arının yumurta atabileceği yavrulu bir yere bırakılır, ve 4 gün sonra bu çerçevede çok sayıda 1 günlük larva hazır edilmiş olur.
Destek Kolonileri:
- Normal arı kolonileridir.
- Başlatıcı ve erkek arı kolonilerine yavru takviyesi yapmak amacıyla kullanılır.
- Ana arı çiftleştirme kutularının arılandırılmasında kullanılır.
- Üretim kapasitenize göre koloni sayısı değişir .
- Bu kolonilerde sürekli polenli arı keki ve şurup ile beslenilmelidir.
- Bu koloniler den kesinlikle polen toplanmamalı ve bal üretimi faaliyetinde kullanılmamalı.
Ana Arı Yüksüklerinin Hazırlanması:
Ana arı yüksüklerini hazırlamak için öncelikle 9 mm çapında ucu U şeklinde olan yaklaşık 10 cm uzuluğunda ahşap bir çubuğa ihtiyacımız var. Bunun yanı sıra balmumu eritme kabına. Tamamen arının üretmiş olduğu balmumu eritilir. Ahşap çubuk önceden soğuk su içinde bekletilir.Ve bu eritilmiş balmumuna çubuk yaklaşık 1 cm balmumuna batırıldıktan sonra suya daldırılıp, U şeklinde ana arı yüksükleri yapılır bol sayıda.
Ana Arı Çiftleştirme Kutularının Hazırlanması:
Ana arı üretiminde kullanılan önemli materyallerden biri çiftleştirme kutusudur. Çiftleştirme kutusunun fonksiyonu ana arının doğumunun gerçekleştiği ve döllendiği mini bir arı kolonisidir. Normal koloniden tek farkı daha küçük olmasıdır.
Larva Aşılama Yöntemleri:
Larva aşılaması 3 şekilde yapılır:
- Kuru aşılama
- Yaş aşılama
- Duble aşılama
Damızlık koloniye larva aşılamasından 4 gün önce yavru alanı kabarmış hafif esmer bir çerçeve bırakılır. Ana arı o peteğe yumurta attıktan 4 gün sonra o çerçeveden aşılama yapabilirsiniz..Damızlık koloniye bırakmış olduğunuz çerçevede 1 günlük larvanın (3 günlük yumurta döneminden sonraki gün) olduğu çerçeveyi aldıktan sonra üzerindeki arılar iyice silkelenir ve aşılama yerine kadar larvaların kurumaması için üzeri örtülü bir şekilde taşınmalıdır. Larvaların iyi görünebilceği şekilde ışık altında aşılama kaşığı petek gözüne daldırılıp, larvanın sırt kısmından tutularak alınır. Larva alınırken peteğin yan duvarlarına değmemesine özen gösterilmelidir. Petek gözünden alınan larva ana arı yüksüğü içine bırakılmalıdır. Kaliteli ana aru üretimi için en genç larvalar kullanılmasına dikkat edilmelidir. Bu şekilde direkt ana arı yüksüğüne bırakılan larva işlemine KURU AŞILAMA adı verilmektedir. Ana arı yüküğü içerisine larva aşılama işlemi yapmadan önce bir miktar arı sütü ve su karışımı damlattıktan sonra yapılan aşılmaya ise, YAŞ AŞILAMA adı verilmektedir. Kuru aşılama yapıldıktan sonra başalatıcı koloniye verilen yüksükler 2 gün sonra başlatıcı alınır. Yüksüklerin içerisindeki tüm larvalar atılır ve içerisi arı sütü dolu olan bu ana arı yüksüklerine yeniden 1 günlük larvalar bırakılır. Buna da DUBLE AŞILAMA yöntemi denmektedir.
Aşılanan Yüsüklerinin Kutulara Verilmesi ve Kutu Kontrolleri:
Önceden genç işçi arılarla doldurup hazırladığımız çiftleştirme kutularına aşılamadan 9 gün sonra aldığımız yüksükleri küçük çerçeve arasına bırakılır. Bıraktığımız yüksüğün orada doğmasını bekleriz. Ana arı dünyaya geldikten 5-7 gün sdonra sonra bu kutularda çiftleşme uçuşuna çıkar. Çiftleşme uçuşuna çıkan ana rı döndükten 2-3 gün sonra yumurta atmaya başlar. Ana arının yumurta atması döllendiğinin bir göstergesidir. Fakat ana arı elde olmayan sebebplarden dolayı çiftleşme uçuşuna çıkamamış ve attığı yumurtalarda dölsüz erkek arı yumurtası olabilir. İşçi arı ve erkek arı pupasını farklı olmasından dolayı ana arının döllenmiş olduğundan emin olabilmek için attığı yumurtaların pupa dönemine geçmesini beklememiz gerekmektedir.
Önceden genç işçi arılarla doldurup hazırladığımız çiftleştirme kutularına aşılamadan 9 gün sonra aldığımız yüksükleri küçük çerçeve arasına bırakılır. Bıraktığımız yüksüğün orada doğmasını bekleriz. Ana arı dünyaya geldikten 5-7 gün sdonra sonra bu kutularda çiftleşme uçuşuna çıkar. Çiftleşme uçuşuna çıkan ana rı döndükten 2-3 gün sonra yumurta atmaya başlar. Ana arının yumurta atması döllendiğinin bir göstergesidir. Fakat ana arı elde olmayan sebebplarden dolayı çiftleşme uçuşuna çıkamamış ve attığı yumurtalarda dölsüz erkek arı yumurtası olabilir. İşçi arı ve erkek arı pupasını farklı olmasından dolayı ana arının döllenmiş olduğundan emin olabilmek için attığı yumurtaların pupa dönemine geçmesini beklememiz gerekmektedir.
Ana Arıların Toplanması:
Ana Arıların Kalite Kontrolü:
Ticari ana arı üretim işletmelerinde üretilen ana arıların pazara sunulurken hangi kriterler göz önüne alınarak satılması gerektiği ile ilgili bir çalışmadır. Bu çalışmada, ana arıların; doğum ağırlığının minimum 110 mg olması, döllenmiş ana arının ağırlığının minimum 200 mg olması ve çiftleştirme kutularında en az bir generasyon yavru çıkarması gerektiği belirlenmiştir. Bu kriterler göz önüne alınarak kullanılan ana arıların koloniye kabul oranı % 98, koloniye kabul ettirilen ana arıların yumurtlama oranının % 100 olduğu ve nakliye esnasında yaşanan bekletme sonucu ana arının yumurtlamama isteğini ortadan kaldırdığı, dolayısıyla bu ana arıların koloninin hayatiyeti ve verimliliği açısından olumlu sonuçlar verdiği saptanmıştır.
Ticari ana arı üretim işletmelerinde üretilen ana arıların pazara sunulurken hangi kriterler göz önüne alınarak satılması gerektiği ile ilgili bir çalışmadır. Bu çalışmada, ana arıların; doğum ağırlığının minimum 110 mg olması, döllenmiş ana arının ağırlığının minimum 200 mg olması ve çiftleştirme kutularında en az bir generasyon yavru çıkarması gerektiği belirlenmiştir. Bu kriterler göz önüne alınarak kullanılan ana arıların koloniye kabul oranı % 98, koloniye kabul ettirilen ana arıların yumurtlama oranının % 100 olduğu ve nakliye esnasında yaşanan bekletme sonucu ana arının yumurtlamama isteğini ortadan kaldırdığı, dolayısıyla bu ana arıların koloninin hayatiyeti ve verimliliği açısından olumlu sonuçlar verdiği saptanmıştır.
Sürekli Üretim Organizasyonu:
Ana Arılarının Koloniye Kabul Ettirilmesi:
Ana Arıların Satışa Sunulması:
Ana Arı Satın Alırken Dikkat Etmemiz Gereken Hususlar:
Üretim İzni ve Prosedürler:
Yorumlar